Mổ cận lần hai có được không?

Vì sao đã mổ cận nhưng vẫn có thể bị cận lại?

Phẫu thuật khúc xạ có mục tiêu điều chỉnh tật khúc xạ tại thời điểm điều trị. Tuy nhiên, phẫu thuật không thể ngăn chặn hoàn toàn những thay đổi sinh học có thể xảy ra ở mắt trong tương lai.

Mổ cận lần hai có được không?

Một số nguyên nhân có thể khiến thị lực thay đổi sau phẫu thuật bao gồm:

Độ cận chưa ổn định khi phẫu thuật lần đầu

Nếu cận thị vẫn đang tiến triển tại thời điểm phẫu thuật, mắt có thể tiếp tục thay đổi sau khi đã được điều chỉnh khúc xạ.

Điều này đặc biệt cần lưu ý ở người trẻ. Tuổi đủ điều kiện phẫu thuật không đồng nghĩa với việc độ cận đã hoàn toàn ổn định. Vì vậy, bác sĩ thường cần xem xét lịch sử thay đổi độ kính trước khi đưa ra chỉ định.

Thoái triển khúc xạ theo thời gian

Một số người có kết quả thị lực tốt sau phẫu thuật nhưng sau một thời gian lại xuất hiện sự dịch chuyển nhất định về khúc xạ. Hiện tượng này thường được gọi là thoái triển khúc xạ.

Mức độ thoái triển khác nhau giữa từng người và có thể liên quan đến độ cận ban đầu, đặc điểm giác mạc, quá trình lành thương cũng như phương pháp điều trị.

Còn độ sau lần phẫu thuật đầu tiên

Trong một số trường hợp, mắt có thể còn một lượng nhỏ cận thị hoặc loạn thị sau phẫu thuật. Đây được gọi là tật khúc xạ tồn dư và không hoàn toàn giống với tái cận xuất hiện sau nhiều năm.

Nếu lượng khúc xạ còn lại nhỏ và không ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, người bệnh chưa chắc cần can thiệp bổ sung.

Những thay đổi tự nhiên của mắt

Mắt tiếp tục thay đổi theo tuổi tác ngay cả sau phẫu thuật khúc xạ. Thủy tinh thể, khả năng điều tiết và các cấu trúc khác có thể ảnh hưởng đến chất lượng thị giác.

Đặc biệt, lão thị thường xuất hiện ở tuổi trung niên và gây khó khăn khi nhìn gần. Đây là một quá trình sinh lý khác với tái cận và không nên được xem là bằng chứng cho thấy phẫu thuật trước đó đã “mất tác dụng”.

Mổ cận lần hai có được không?

Có thể, nhưng chỉ ở những trường hợp đáp ứng đầy đủ các tiêu chí phù hợp và an toàn.

Vì sao đã mổ cận nhưng vẫn có thể bị cận lại?

Trước tiên, bác sĩ cần xác định liệu tình trạng nhìn mờ thực sự đến từ tật khúc xạ hay do nguyên nhân khác như khô mắt, rối loạn bề mặt nhãn cầu, bất thường giác mạc, thay đổi thủy tinh thể hoặc bệnh lý võng mạc.

Nếu xác định có tật khúc xạ cần điều chỉnh, người bệnh sẽ được đánh giá thêm về độ ổn định của khúc xạ, cấu trúc giác mạc và các thông số liên quan.

Điều kiện nào cần đánh giá trước khi mổ cận lần hai?

Đánh giá trước can thiệp lần hai thường cần thận trọng hơn bởi mắt đã trải qua một thủ thuật khúc xạ trước đó.

Độ khúc xạ cần đạt trạng thái ổn định

Nếu độ cận vẫn tiếp tục thay đổi, việc can thiệp ngay có thể không mang lại kết quả ổn định lâu dài.

Bác sĩ có thể yêu cầu theo dõi khúc xạ trong một khoảng thời gian phù hợp để xác định mức độ ổn định trước khi đưa ra quyết định.

Giác mạc còn đáp ứng tiêu chuẩn an toàn

Đây là một trong những yếu tố đặc biệt quan trọng đối với người đã từng phẫu thuật laser giác mạc.

LASIK, FemtoLASIK, SMILE hoặc PRK đều tác động lên giác mạc theo những cơ chế khác nhau. Nếu muốn điều chỉnh bổ sung bằng laser, bác sĩ cần đánh giá lượng mô giác mạc còn lại và dự kiến lượng mô cần tác động thêm.

Việc cố gắng laser thêm trên một giác mạc không còn phù hợp có thể làm tăng nguy cơ các vấn đề về ổn định cơ sinh học giác mạc.

Hình thái giác mạc phải phù hợp

Độ dày không phải thông số duy nhất quyết định giác mạc có thể tiếp tục điều trị hay không.

Bản đồ giác mạc và các phương pháp khảo sát hình thái giác mạc giúp bác sĩ đánh giá độ cong, tính đối xứng và phát hiện những dấu hiệu bất thường cần lưu ý.

Do đó, hai người có cùng độ dày giác mạc chưa chắc nhận được cùng một chỉ định điều trị.

Bề mặt nhãn cầu cần được đánh giá

Khô mắt có thể gây nhìn mờ dao động, giảm chất lượng thị giác và thậm chí ảnh hưởng đến kết quả đo khúc xạ.

Nếu bề mặt nhãn cầu chưa ổn định, bác sĩ có thể ưu tiên điều trị tình trạng này trước khi đo lại và quyết định có cần can thiệp khúc xạ hay không.

Không có bệnh lý mắt ảnh hưởng đến chỉ định

Việc đánh giá không chỉ giới hạn ở giác mạc. Thủy tinh thể, võng mạc, thần kinh thị giác và các cấu trúc khác cũng cần được kiểm tra khi có chỉ định.

Ở người cận thị cao, khám đáy mắt và đánh giá võng mạc đặc biệt quan trọng vì phẫu thuật khúc xạ không loại bỏ các nguy cơ võng mạc liên quan đến cấu trúc của mắt cận thị cao.

Trước khi mổ cận lần hai cần kiểm tra những gì?

Một quy trình thăm khám chuyên sâu có thể bao gồm:

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm hoặc phép đo chuyên sâu khác.

Mổ cận lần hai có những phương án nào?

“Mổ cận lần hai” không nhất thiết cần thực hiện lại đúng phương pháp của lần phẫu thuật đầu tiên. Tùy cấu trúc mắt hiện tại, bác sĩ có thể cân nhắc nhiều hướng xử trí khác nhau.

Điều chỉnh bổ sung bằng laser

Ở một số trường hợp có tật khúc xạ tồn dư hoặc tái cận, laser bổ sung có thể được xem xét nếu giác mạc vẫn đáp ứng các tiêu chuẩn phù hợp.

Phương pháp cụ thể phụ thuộc vào kỹ thuật đã thực hiện trước đó, độ khúc xạ cần điều chỉnh và đặc điểm giác mạc hiện tại.

Điều quan trọng là không nên mặc định rằng người từng LASIK hoặc SMILE đều có thể tiếp tục laser thêm. Mỗi trường hợp cần được đánh giá riêng.

Phakic có thể là lựa chọn được cân nhắc trong một số trường hợp

Nếu người bệnh còn độ cận đáng kể nhưng giác mạc không phù hợp để tiếp tục điều chỉnh bằng laser, bác sĩ có thể đánh giá các phương án không yêu cầu loại bỏ thêm mô giác mạc.

Phakic là phương pháp sử dụng thấu kính nội nhãn để điều chỉnh tật khúc xạ trong khi vẫn giữ lại thủy tinh thể tự nhiên. Khác với phẫu thuật laser giác mạc, Phakic không điều chỉnh độ cận bằng cách tiếp tục loại bỏ mô giác mạc.

Đặc điểm này khiến Phakic có thể được cân nhắc ở một số trường hợp cận thị cao hoặc giác mạc không phù hợp để tiếp tục laser.

Tuy nhiên, từng phẫu thuật laser trước đây không đồng nghĩa với việc chắc chắn có thể thực hiện Phakic. Người bệnh vẫn cần được đánh giá các thông số giải phẫu nội nhãn, tình trạng tế bào nội mô giác mạc, độ khúc xạ và sức khỏe tổng thể của mắt trước khi có chỉ định.

Sử dụng kính khi cần thiết

Không phải trường hợp tái cận nào cũng cần phẫu thuật.

Nếu độ khúc xạ nhỏ và thị lực vẫn đáp ứng phần lớn nhu cầu sinh hoạt, người bệnh có thể được tư vấn theo dõi hoặc sử dụng kính trong một số tình huống cần thị lực xa rõ hơn.

Những trường hợp nào không nên vội mổ cận lần hai?

Khi nhận thấy thị lực giảm sau phẫu thuật, người bệnh không nên vội tìm một phương pháp để “xóa cận lại”.

Những trường hợp nào không nên vội mổ cận lần hai?

Việc can thiệp có thể cần trì hoãn hoặc không phù hợp nếu:

• Độ khúc xạ vẫn đang thay đổi.
• Nguyên nhân nhìn mờ chưa được xác định.
• Khô mắt hoặc rối loạn bề mặt nhãn cầu chưa được kiểm soát.
• Giác mạc không đáp ứng tiêu chuẩn cho laser bổ sung.
• Xuất hiện những bất thường cần theo dõi trên bản đồ giác mạc.
• Có bệnh lý mắt khác cần được ưu tiên điều trị.
• Mức độ tật khúc xạ nhỏ và chưa ảnh hưởng đáng kể đến chức năng thị giác.

Một nguyên tắc quan trọng cần ghi nhớ là: nhìn mờ sau mổ không đồng nghĩa với tái cận, và tái cận cũng không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải mổ lại.

Đã LASIK hoặc SMILE có thể chuyển sang Phakic không?

Trong một số trường hợp, người từng phẫu thuật laser giác mạc vẫn có thể được đánh giá khả năng thực hiện Phakic nếu xuất hiện tật khúc xạ cần điều chỉnh.

Trước khi đưa ra chỉ định, bác sĩ cần đánh giá lại toàn diện, bao gồm độ khúc xạ hiện tại, giải phẫu tiền phòng, tế bào nội mô giác mạc, võng mạc và các thông số cần thiết khác.

Nếu giác mạc không còn phù hợp để tiếp tục laser nhưng các điều kiện nội nhãn đáp ứng tiêu chuẩn, Phakic có thể trở thành một phương án được cân nhắc vì phương pháp này không yêu cầu loại bỏ thêm mô giác mạc để điều chỉnh độ cận.

Nên làm gì khi thấy cận trở lại sau phẫu thuật?

Khi nhận thấy thị lực không còn rõ như trước, bước đầu tiên không phải là quyết định mổ lại mà là xác định chính xác nguyên nhân giảm thị lực.

Người bệnh nên được đo lại thị lực và khúc xạ, đánh giá bề mặt nhãn cầu, kiểm tra giác mạc cũng như các cấu trúc khác của mắt khi cần thiết.

Nếu xác định có tật khúc xạ trở lại, bác sĩ sẽ tiếp tục đánh giá mức độ ổn định và ảnh hưởng của tình trạng này. Từ đó, phương án có thể là tiếp tục theo dõi, sử dụng kính, điều chỉnh bổ sung bằng laser hoặc cân nhắc một phương pháp khác nếu đáp ứng chỉ định.