Màn hình máy tính khiến thị lực trẻ suy giảm nhanh ra sao?

Học trực tuyến với màn hình máy tính

Màn hình máy tính khiến thị lực trẻ suy giảm nhanh ra sao?

Khác với việc đọc sách giấy, khi học online, mắt trẻ phải liên tục tập trung vào nguồn sáng phát ra từ màn hình ở cự ly gần. Điều này buộc hệ thống điều tiết của mắt hoạt động liên tục trong thời gian dài. Theo các bác sĩ, khi nhìn màn hình, tần suất chớp mắt của trẻ giảm đáng kể, khiến nước mắt không được dàn đều trên bề mặt nhãn cầu. Hệ quả là khô mắt, mỏi mắt và cảm giác nhìn mờ xuất hiện sau mỗi buổi học.

Thực tế, thời gian trẻ tiếp xúc màn hình không chỉ dừng lại ở giờ học. Sau khi kết thúc lớp học trực tuyến, nhiều trẻ tiếp tục sử dụng điện thoại, máy tính bảng để giải trí. Tổng thời gian “dán mắt” vào màn hình mỗi ngày vì thế vượt xa mức an toàn, khiến mắt luôn ở trong trạng thái căng thẳng kéo dài.

Nguy cơ cận thị tăng nhanh trong độ tuổi học đường

Các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ cận thị ở trẻ em đang gia tăng nhanh trong những năm gần đây, đặc biệt ở nhóm trẻ học online nhiều. Khi trẻ nhìn gần liên tục, trục nhãn cầu có xu hướng dài ra, khiến hình ảnh hội tụ trước võng mạc, cơ chế chính gây ra cận thị.

Bên cạnh đó, lối sống ít vận động ngoài trời cũng góp phần làm tình trạng này trầm trọng hơn. Ánh sáng tự nhiên được xem là yếu tố quan trọng giúp điều hòa sự phát triển của nhãn cầu. Trẻ dành quá nhiều thời gian trong nhà, trước màn hình, sẽ thiếu đi “liều ánh sáng” cần thiết cho đôi mắt đang phát triển, từ đó dễ tăng độ cận nhanh và khó kiểm soát.

Những dấu hiệu sớm cảnh báo thị lực trẻ đang suy giảm

Những dấu hiệu sớm cảnh báo thị lực trẻ đang suy giảm

Suy giảm thị lực do màn hình thường diễn tiến âm thầm và dễ bị bỏ qua. Phụ huynh cần chú ý nếu trẻ có những biểu hiện sau:

• Thường xuyên than mỏi mắt hoặc đau đầu sau giờ học online
• Hay dụi mắt, chớp mắt nhiều, mắt đỏ hoặc rát
• Nhìn xa kém, phải nheo mắt khi xem bảng hoặc tivi
• Khó tập trung, dễ cáu gắt sau thời gian dài dùng máy tính

Các bác sĩ nhãn khoa cho biết, nếu những dấu hiệu này kéo dài mà không được can thiệp sớm, trẻ có thể bị giảm thị lực thực sự và tăng độ cận trong thời gian ngắn.

Ánh sáng xanh và môi trường học tập chưa tối ưu

Ánh sáng xanh phát ra từ màn hình điện tử là một yếu tố không thể bỏ qua. Loại ánh sáng này có thể gây mỏi mắt, làm rối loạn nhịp sinh học và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Trẻ ngủ muộn hoặc ngủ không sâu sẽ khiến mắt không có đủ thời gian phục hồi, làm tình trạng mỏi mắt và suy giảm thị lực nặng hơn theo thời gian.

Ngoài ra, nhiều trẻ học online trong điều kiện ánh sáng phòng chưa đạt chuẩn, ngồi sai tư thế hoặc đặt màn hình quá gần mắt. Những thói quen tưởng chừng nhỏ này lại làm tăng đáng kể áp lực lên hệ cơ điều tiết, đẩy nhanh quá trình suy giảm thị lực.

Khuyến cáo từ bác sĩ để bảo vệ đôi mắt trẻ

Tư thế ngồi học và khoảng cách màn hình đúng giúp giảm áp lực lên mắt khi trẻ học trực tuyến.

Theo các chuyên gia, việc bảo vệ thị lực cho trẻ cần bắt đầu từ những thay đổi đơn giản nhưng nhất quán trong sinh hoạt hằng ngày:

• Kiểm soát thời gian màn hình: Chia nhỏ buổi học, cho mắt nghỉ giữa giờ và áp dụng nguyên tắc 20–20–20 (mỗi 20 phút nhìn màn hình, nghỉ 20 giây và nhìn xa khoảng 6 mét).
• Điều chỉnh tư thế học tập: Màn hình nên đặt cách mắt 50–60 cm, thấp hơn tầm mắt một chút; ánh sáng phòng đầy đủ, không gây chói.
• Tăng thời gian hoạt động ngoài trời: Cho trẻ vận động, tiếp xúc ánh sáng tự nhiên mỗi ngày giúp giảm nguy cơ tiến triển cận thị.
• Khám mắt định kỳ: Việc kiểm tra thị lực thường xuyên giúp phát hiện sớm các bất thường và có biện pháp điều chỉnh kịp thời.

Công nghệ và cách sử dụng đúng

Học online là xu hướng tất yếu của giáo dục hiện đại. Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự phát huy lợi ích khi được sử dụng đúng cách. Sự đồng hành của phụ huynh trong việc kiểm soát thời gian màn hình, xây dựng thói quen học tập khoa học và lối sống cân bằng sẽ giúp trẻ thích nghi với môi trường số mà vẫn giữ được đôi mắt khỏe mạnh.

Bảo vệ thị lực cho trẻ hôm nay chính là đầu tư cho chất lượng học tập và cuộc sống lâu dài sau này. Can thiệp sớm, đúng cách sẽ giúp trẻ tận dụng được lợi ích của học trực tuyến mà không phải đánh đổi bằng đôi mắt.