Những sai lầm phổ biến khi dùng nước mắt nhân tạo

Nước mắt nhân tạo là gì?

Nước mắt nhân tạo là gì?

Nước mắt nhân tạo là dung dịch được thiết kế nhằm mô phỏng nước mắt tự nhiên, có tác dụng làm ẩm và bảo vệ bề mặt nhãn cầu. Sản phẩm này thường được chỉ định cho những trường hợp giảm tiết nước mắt hoặc rối loạn chất lượng màng phim nước mắt.

Nước mắt nhân tạo từ lâu đã trở thành giải pháp quen thuộc với nhiều người gặp tình trạng khô mắt, cộm rát, mỏi mắt khi làm việc nhiều với máy tính hoặc sống trong môi trường điều hòa. Tuy nhiên, không ít người vẫn cho rằng đây chỉ là một loại thuốc nhỏ mắt “vô hại”, có thể dùng tùy ý, càng nhỏ nhiều càng tốt.

Trên thực tế, việc sử dụng nước mắt nhân tạo không đúng cách có thể khiến bề mặt nhãn cầu bị kích ứng, che lấp bệnh lý tiềm ẩn và làm tình trạng khô mắt kéo dài dai dẳng hơn.

Công dụng của nước mắt nhân tạo

Công dụng của các loại nước mắt nhân tạo

Thành phần của nước mắt nhân tạo khá đa dạng, tùy theo từng hãng sản xuất, nhưng nhìn chung bao gồm hydrogel, các muối khoáng, chất kết dính sinh học và có thể có hoặc không có chất bảo quản. Nhờ đó, nước mắt nhân tạo mang lại nhiều lợi ích cho mắt như:

• Làm ẩm mắt, giảm nhanh cảm giác khô, rát, cộm, nóng mắt (những triệu chứng thường gặp ở người bị khô mắt)
• Bảo vệ bề mặt nhãn cầu, một số loại có chứa hyaluronic acid giúp hỗ trợ phục hồi tế bào bề mặt giác mạc, cải thiện môi trường ẩm cần thiết cho mắt
• Cân bằng độ ẩm với chất kết dính sinh học giúp dung dịch lưu lại trên bề mặt mắt lâu hơn, từ đó duy trì độ ẩm ổn định và dễ chịu hơn

Chính vì những công dụng này mà nước mắt nhân tạo được sử dụng rất phổ biến trong đời sống hằng ngày.

Những đối tượng nên sử dụng nước mắt nhân tạo

Theo khuyến cáo của bác sĩ nhãn khoa, nước mắt nhân tạo phù hợp với nhiều nhóm đối tượng khác nhau, đặc biệt là:

• Người thường xuyên cảm thấy cay, rát, cộm mắt, chảy nước mắt sống hoặc nhìn mờ thoáng qua.
• Người làm việc nhiều với máy tính, điện thoại, môi trường điều hòa hoặc tiếp xúc nhiều với khói bụi.
• Người cao tuổi, phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, khi chức năng tiết nước mắt suy giảm.
• Người đeo kính áp tròng, người sau phẫu thuật khúc xạ, hoặc mắc một số bệnh lý ở kết mạc, giác mạc hay tuyến lệ.

Tuy nhiên, việc thuộc nhóm “nên sử dụng” không đồng nghĩa với việc có thể dùng tùy tiện, không cần tư vấn y tế.

Những sai lầm phổ biến khi dùng nước mắt nhân tạo

Những sai lầm phổ biến khi dùng nước mắt nhân tạo

Dùng quá liều so với khuyến cáo

Một trong những sai lầm thường gặp nhất là quan niệm “mắt khô thì nhỏ càng nhiều càng tốt”. Thực tế, nước mắt nhân tạo chỉ có vai trò bổ sung độ ẩm tạm thời, không thể thay thế hoàn toàn nước mắt tự nhiên, vốn chứa nhiều thành phần quan trọng như chất nhầy, enzyme kháng khuẩn và chất chống oxy hóa.

Việc lạm dụng nước mắt nhân tạo, đặc biệt là các loại có chất bảo quản, có thể làm mất cân bằng màng phim nước mắt, gây kích ứng và khiến mắt phụ thuộc vào thuốc nhỏ mắt về lâu dài.

Để mắt làm việc quá tải

Nhiều người sau khi nhỏ nước mắt nhân tạo thấy mắt dễ chịu hơn liền tiếp tục làm việc liên tục trước màn hình trong thời gian dài. Điều này vô tình khiến mắt phải điều tiết quá mức, làm cho tình trạng khô mắt nhanh chóng tái phát.

Nước mắt nhân tạo chỉ nên được xem là biện pháp hỗ trợ. Để cải thiện khô mắt bền vững, cần kết hợp nghỉ ngơi hợp lý, áp dụng quy tắc 20-20-20, chớp mắt đầy đủ và duy trì chế độ sinh hoạt khoa học.

Tự ý sử dụng mà không có chỉ định của bác sĩ

Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại nước mắt nhân tạo, khác nhau về độ nhớt, thành phần và chất bảo quản. Mỗi loại phù hợp với từng nguyên nhân và mức độ khô mắt khác nhau.

Việc tự ý mua và sử dụng có thể khiến bạn chọn nhầm loại không phù hợp, dẫn đến kích ứng, đỏ mắt hoặc làm nặng thêm tình trạng khô mắt mà không hề hay biết.

Dùng nước mắt nhân tạo khi có triệu chứng bất thường ở mắt

Không ít người khi thấy mắt đỏ, nhức mỏi, nhìn mờ kéo dài liền tự ý dùng nước mắt nhân tạo để “chữa cháy”. Đây là một sai lầm phổ biến.

Những triệu chứng này có thể liên quan đến viêm kết mạc, viêm giác mạc, tăng nhãn áp hoặc các bệnh lý khác cần được chẩn đoán chính xác. Việc dùng nước mắt nhân tạo trong trường hợp này có thể che lấp triệu chứng, khiến bệnh tiến triển âm thầm và khó điều trị hơn.

Không chú ý đến tác dụng phụ

Dù được xem là khá an toàn, nước mắt nhân tạo vẫn có thể gây ra một số tác dụng phụ như nóng rát, ngứa, kích ứng hoặc cảm giác khó chịu thoáng qua sau khi nhỏ. Nếu các triệu chứng này kéo dài hoặc nặng dần, người dùng cần ngưng sử dụng và đi khám chuyên khoa mắt để được tư vấn.

Lưu ý khi sử dụng nước mắt nhân tạo

Để nước mắt nhân tạo phát huy hiệu quả và đảm bảo an toàn cho mắt, bạn cần lưu ý một số điểm sau:

• Không nên dùng đồng thời nhiều loại nước mắt nhân tạo hoặc thuốc nhỏ mắt khác nhau. Nếu cần kết hợp, mỗi loại nên cách nhau từ 5–10 phút.
• Liều dùng và tần suất sử dụng phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ khô mắt của từng người, do đó nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng lâu dài.
• Bảo quản thuốc ở nhiệt độ phòng, từ 15–30°C. Sau khi mở nắp, hầu hết lọ nước mắt nhân tạo chỉ nên sử dụng trong vòng 2–4 tuần.
• Với các loại ống đơn liều không chứa chất bảo quản, cần tránh để đầu ống chạm vào bất kỳ bề mặt nào và bỏ đi nếu không dùng ngay sau khi mở.
• Ngưng sử dụng ngay nếu phát hiện dung dịch bị đổi màu, vẩn đục hoặc có mùi lạ.

Nước mắt nhân tạo là giải pháp hữu ích trong việc chăm sóc và bảo vệ đôi mắt, đặc biệt với những người thường xuyên bị khô mắt. Tuy nhiên, việc sử dụng sai cách có thể gây ra nhiều hệ lụy không mong muốn. Hiểu đúng công dụng, tránh những sai lầm phổ biến và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp bạn sử dụng nước mắt nhân tạo hiệu quả hơn, từ đó bảo vệ thị lực lâu dài và an toàn.