Hơn 30% sinh viên ở các trường đại học mắc tật khúc xạ

Thực trạng

Hơn 30% sinh viên ở các trường đại học mắc tật khúc xạ

Tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật thường niên VISI 2025, một trong những thông tin gây chú ý mạnh mẽ với giới chuyên môn và cộng đồng là tỷ lệ tật khúc xạ trong nhóm sinh viên đại học tại Việt Nam đã vượt mốc 30%. Con số này không chỉ phản ánh một vấn đề y tế học đường, mà còn đặt ra thách thức dài hạn cho sức khỏe thị giác của lực lượng lao động trẻ trong tương lai.

Theo chia sẻ của BS Trần Thị Khánh Linh – Bệnh viện Mắt Sài Gòn Đà Lạt, tật khúc xạ hiện là nguyên nhân phổ biến hàng đầu gây suy giảm thị lực ở người trẻ. Trong đó, cận thị chiếm tỷ lệ áp đảo và đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng cả về số lượng lẫn mức độ nặng.

Tật khúc xạ

Không chỉ tại Việt Nam, tật khúc xạ đã và đang trở thành vấn đề y tế mang tính toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện nay có khoảng 1–2 tỷ người trên thế giới đang sống chung với các dạng tật khúc xạ chưa được điều chỉnh đầy đủ.

Riêng với cận thị, đây là tật khúc xạ phổ biến nhất, chiếm khoảng 25% dân số toàn cầu. Dữ liệu từ Viện Thị giác Brien Holden (Australia) cho thấy, năm 2015 tỷ lệ cận thị toàn cầu ở mức 23%, nhưng con số này được dự báo sẽ tăng lên 50% vào năm 2050. Đáng chú ý hơn, cận thị nặng – yếu tố làm tăng nguy cơ biến chứng võng mạc và đe dọa thị lực lâu dài – có thể ảnh hưởng tới khoảng 10% dân số thế giới trong cùng giai đoạn.

Vì sao sinh viên là nhóm có nguy cơ cao?

BS Trần Thị Khánh Linh – Bệnh viện Mắt Sài Gòn Đà Lạt phát biểu tại VISI 2025

Theo các báo cáo được trình bày tại VISI 2025, môi trường học tập và sinh hoạt của sinh viên hiện nay hội tụ nhiều yếu tố thúc đẩy sự tiến triển của tật khúc xạ:

• Thời gian học tập cường độ cao, kéo dài nhiều giờ mỗi ngày
• Tăng sử dụng thiết bị điện tử: laptop, điện thoại, máy tính bảng
• Thói quen đọc và học trong điều kiện ánh sáng chưa tối ưu
• Thiếu kiểm tra mắt định kỳ, đặc biệt ở sinh viên xa nhà

Khảo sát tại một số trường đại học cho thấy 30% sinh viên mắc tật khúc xạ, trong đó cận thị chiếm tới 28%. Điều đáng lo ngại là không ít trường hợp đã tiến triển lên mức cận thị trung bình đến nặng nhưng chưa được theo dõi và can thiệp đúng cách.

Các phương pháp điều chỉnh tật khúc xạ hiện nay

Theo BS Trần Thị Khánh Linh, hiện nay có nhiều phương pháp điều chỉnh tật khúc xạ, từ không xâm lấn đến phẫu thuật, bao gồm:

• Kính gọng: đơn giản, phổ biến nhưng phụ thuộc lâu dài
• Kính áp tròng: linh hoạt hơn nhưng dễ gây khô mắt, viêm nhiễm nếu dùng không đúng
• Phẫu thuật khúc xạ: giải pháp triệt để hơn cho người trưởng thành có độ ổn định

Trong nhóm phẫu thuật, phẫu thuật khúc xạ bằng laser (LASIK, PRK…) vẫn là lựa chọn phổ biến. Tuy nhiên, với những người cận thị nặng, giác mạc mỏng hoặc có nền khô mắt, phương pháp laser có thể gặp nhiều hạn chế như nguy cơ khô mắt kéo dài, lệch vạt giác mạc hoặc tái cận sau mổ.

Phakic ICL phù hợp cho tật khúc xạ phức tạp

Kính nội nhãn Phakic ICL phù hợp cho tật khúc xạ phức tạp

Một nội dung được đánh giá cao tại hội nghị là báo cáo về phẫu thuật Phakic ICL trong điều trị các dạng tật khúc xạ khó. Đây là kỹ thuật đã được ứng dụng trên thế giới từ năm 1997 và đến nay đã có hơn 400.000 ca phẫu thuật được thực hiện trên thế giới.

Phương pháp này sử dụng thấu kính nội nhãn đặc biệt đặt phía sau mống mắt, trước thủy tinh thể tự nhiên, giúp điều chỉnh tật khúc xạ mà không can thiệp cấu trúc giác mạc. Nhờ đó, Phakic ICL đặc biệt phù hợp với:

• Người cận thị rất cao
• Người có giác mạc mỏng
• Người dễ khô mắt hoặc không phù hợp phẫu thuật laser

Kết quả nghiên cứu 15 người bệnh (30 mắt) tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Đà Lạt cho thấy, phương pháp phẫu thuật Phakic với ưu điểm là có khả năng điều trị các trường hợp cận thị rất cao, loạn thị khá cao, những trường hợp giác mạc mỏng không thể phẫu thuật bằng phương pháp khác, cũng như bảo tồn được khả năng điều tiết của thể thủy tinh và ít biến chứng, hơn nữa phương pháp này khá an toàn và đạt được hiệu quả lâu dài.

Đặc biệt, phương pháp này cho phép xử lý những trường hợp tật khúc xạ nặng mà các kỹ thuật khác không đáp ứng được, mở ra thêm lựa chọn an toàn cho người bệnh trẻ tuổi có nhu cầu cải thiện thị lực lâu dài.

VISI 2025

Với chủ đề “Mỗi ánh mắt – một niềm tin”, Hội nghị VISI 2025 tiếp tục khẳng định vai trò là diễn đàn học thuật uy tín của ngành nhãn khoa Việt Nam. Hội nghị không chỉ cập nhật tiến bộ kỹ thuật mới trong điều trị tật khúc xạ, mà còn thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm lâm sàng, nghiên cứu khoa học và hợp tác chuyên môn giữa các đơn vị.

Những số liệu được công bố tại VISI 2025 là lời nhắc nhở rõ ràng rằng tật khúc xạ ở người trẻ không còn là vấn đề cá nhân, mà là bài toán sức khỏe cộng đồng cần được nhìn nhận nghiêm túc, theo dõi sớm và can thiệp đúng thời điểm.