Vì sao đeo kính gián đoạn khiến độ cận tăng nhanh hơn?

Không ít người có tâm lý ngại đeo kính, chỉ đeo khi thật cần thiết, thậm chí cố tình bỏ kính trong sinh hoạt hàng ngày. Ít ai biết rằng, thói quen đeo kính gián đoạn chính là một trong những nguyên nhân khiến độ cận tăng nhanh hơn, gây ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe mắt.

Kính cận là gì và vai trò trong điều chỉnh thị lực

Kính cận là gì và vai trò trong điều chỉnh thị lực

Cận thị xảy ra khi trục nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc công suất hội tụ của giác mạc và thủy tinh thể quá mạnh, khiến các tia sáng đi vào mắt không hội tụ đúng trên võng mạc mà nằm phía trước võng mạc. Điều này làm hình ảnh nhìn xa trở nên mờ nhòe.

Kính cận là thấu kính phân kỳ, có tác dụng điều chỉnh đường đi của ánh sáng, giúp hình ảnh hội tụ đúng vị trí trên võng mạc. Nhờ đó, mắt nhìn rõ hơn mà không cần phải điều tiết quá mức. Có thể nói, kính cận không chỉ giúp nhìn rõ mà còn đóng vai trò bảo vệ mắt khỏi tình trạng làm việc quá tải kéo dài.

Độ cận bao nhiêu thì nên bắt đầu đeo kính?

Một quan niệm khá phổ biến là “cận nhẹ thì không cần đeo kính”, hoặc chỉ khi cận nặng mới cần điều chỉnh. Trên thực tế, việc có nên đeo kính hay không không chỉ phụ thuộc vào con số độ cận, mà còn liên quan đến nhu cầu thị giác, tính chất công việc và tần suất nhìn xa.

• Cận 0.25 độ: Thường là mức rất nhẹ, ít ảnh hưởng đến sinh hoạt. Người bị cận ở mức này có thể chưa cần đeo kính thường xuyên.
• Cận 0.50 độ: Bắt đầu gây mờ nhẹ khi nhìn xa. Một số người vẫn thích nghi được, nhưng nếu thường xuyên phải nhìn bảng, lái xe, làm việc xa thì nên cân nhắc đeo kính.
• Cận 0.75 độ: Là mức cận mà bác sĩ thường khuyên nên bắt đầu sử dụng kính để tránh mỏi mắt và tăng độ nhanh.
• Cận từ 1.00 độ trở lên: Việc đeo kính là cần thiết, đặc biệt khi tham gia giao thông, học tập hoặc làm việc cần tầm nhìn xa.
• Cận từ 2.00 độ trở lên: Bắt buộc phải đeo kính trong sinh hoạt và công việc hàng ngày để bảo vệ mắt.

Vì sao đeo kính gián đoạn lại khiến độ cận tăng nhanh?

Vì sao đeo kính gián đoạn lại khiến độ cận tăng nhanh?

Khi mắt bị cận mà không đeo kính, hình ảnh nhìn xa luôn bị mờ. Để “bù trừ” cho sự mờ này, mắt phải liên tục điều tiết nhằm cố gắng nhìn rõ hơn. Việc điều tiết kéo dài khiến cơ thể mi co thắt nhiều hơn bình thường, dẫn đến mỏi mắt, khô mắt, đau đầu.

Quan trọng hơn, khi tình trạng đeo kính gián đoạn diễn ra trong thời gian dài, mắt có xu hướng thích nghi sai lệch, làm trục nhãn cầu tiếp tục dài ra. Đây chính là cơ chế khiến độ cận tiến triển nhanh hơn, đặc biệt ở người trẻ tuổi và trẻ em đang trong giai đoạn phát triển.

Ở những trường hợp cận từ trung bình đến nặng mà vẫn đeo kính gián đoạn, mắt phải làm việc trong tình trạng “thiếu hỗ trợ” liên tục. Điều này không chỉ làm tăng độ cận mà còn làm tăng nguy cơ thoái hóa võng mạc, giãn mỏng võng mạc, thậm chí ảnh hưởng đến thị lực vĩnh viễn về sau.

Cận nhẹ có nên đeo kính thường xuyên không?

Với những người bị cận nhẹ (dưới 1 độ), khả năng nhìn gần thường vẫn còn tốt. Trong những trường hợp không cần nhìn xa hoặc không cần tập trung thị giác cao, người bệnh có thể không cần đeo kính suốt cả ngày.

Tuy nhiên, điều quan trọng là không nên cố tình bỏ kính khi cần nhìn xa, chẳng hạn như khi lái xe, xem bảng, nhìn màn hình lớn hoặc di chuyển ngoài trời. Việc tháo và đeo kính hợp lý giúp mắt có thời gian nghỉ ngơi, nhưng vẫn đảm bảo không bị điều tiết quá mức.

Khi nào nên đeo kính thường xuyên?

Theo khuyến cáo của các bác sĩ chuyên khoa mắt:

• Người bị cận từ 1–2 độ: Nên đeo kính khi nhìn xa, không cần đeo liên tục khi làm việc gần.
• Người bị cận từ 2 độ trở lên: Nên đeo kính thường xuyên để đảm bảo thị lực rõ ràng và giảm áp lực điều tiết cho mắt.
• Người bị cận từ 3 độ trở lên: Bắt buộc phải đeo kính. Việc không đeo kính trong trường hợp này có thể khiến độ cận tăng rất nhanh và tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm.

Tác hại của việc đeo kính gián đoạn hoặc sai độ

Tác hại của việc đeo kính gián đoạn hoặc sai độ

Không chỉ bỏ kính, mà đeo kính sai độ cũng là nguyên nhân khiến mắt bị mỏi và tăng độ nhanh. Đeo kính cao hơn độ cận thực tế khiến mắt phải điều tiết ngược lại, gây nhức đầu, chóng mặt. Đeo kính thấp hơn độ thật lại khiến mắt vẫn phải điều tiết liên tục như khi không đeo kính.

Ngoài ra, tròng kính kém chất lượng, gọng kính lắp lệch tâm hoặc quá chật cũng có thể gây nhức mắt, nhìn méo hình, thậm chí song thị nếu kéo dài.

Cách chăm sóc mắt cận thị

Khám mắt định kỳ là yếu tố quan trọng hàng đầu. Người bị cận nên kiểm tra mắt mỗi 3–6 tháng để theo dõi sự thay đổi độ cận và điều chỉnh kính kịp thời. Việc này giúp tránh đeo kính sai độ khiến cận thị tiến triển nhanh.

Bên cạnh đó, cần lựa chọn cơ sở khám mắt uy tín, có bác sĩ chuyên khoa và thiết bị đo khúc xạ chính xác. Tròng kính nên đảm bảo đúng độ, có khả năng chống tia UV, hạn chế ánh sáng xanh và giảm chói để bảo vệ mắt tốt hơn trong sinh hoạt hàng ngày.

Ngoài ra, hãy tạo thói quen cho mắt nghỉ ngơi hợp lý: sau mỗi 30 phút làm việc gần, nên cho mắt nghỉ 1–2 phút, nhìn ra xa hoặc nhắm mắt thư giãn để giảm áp lực điều tiết.

Nếu bạn đang băn khoăn về độ cận của mình hoặc không chắc khi nào nên đeo kính, hãy chủ động khám mắt sớm để được tư vấn phù hợp.