Cận thị về già có “tự khỏi” không?

Cận thị về già có “tự khỏi” không?

“Phản ứng chậm” với màn hình là dấu hiệu sớm của lão thị hoặc cận thị tiến triển

Nhiều người tin rằng khi về già, mắt sẽ lão hóa và trở nên “viễn”, từ đó tự cân bằng và làm biến mất tật cận thị. Tuy nhiên, theo các bác sĩ nhãn khoa, điều này hoàn toàn không chính xác. Mắt không thể tự khỏi cận thị dù tuổi tác tăng lên – và thực tế, cận thị và lão thị là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau, có thể cùng tồn tại và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực.

Vì sao cận thị không thể tự hết khi về già?

Cận thị là tình trạng ánh sáng hội tụ trước võng mạc khiến người bệnh nhìn xa bị mờ, thường do trục nhãn cầu kéo dài hoặc giác mạc cong hơn bình thường. Một khi cấu trúc nhãn cầu đã thay đổi, mắt không thể tự điều chỉnh trở lại như ban đầu.

Trong khi đó, lão thị là hiện tượng sinh lý tự nhiên sau tuổi 40, khi thủy tinh thể và cơ điều tiết của mắt mất dần độ đàn hồi, khiến khó nhìn gần. Ở người đã bị cận, sự kết hợp giữa hai tình trạng này đôi khi làm người bệnh cảm thấy nhìn gần dễ hơn, nhưng không có nghĩa là cận thị đã hết.

Các bác sĩ khẳng định:

“Cận thị và lão thị không bù trừ cho nhau. Người lớn tuổi vẫn cần đeo kính phù hợp, thậm chí là kính hai tròng để nhìn rõ ở cả xa và gần.”

Nếu không điều trị hoặc kiểm soát sớm, tật cận thị tiến triển khi về già còn có thể gây ra biến chứng nặng như thoái hóa võng mạc, đục thủy tinh thể sớm hay glaucoma (tăng nhãn áp).

Nguyên nhân khiến cận thị kéo dài đến tuổi già

Khám mắt định kỳ 3–6 tháng/lần giúp phát hiện sớm biến chứng do cận thị ở người lớn tuổi

Tật cận thị không chỉ xuất hiện ở trẻ em mà còn duy trì và phát triển âm thầm ở người trưởng thành vì nhiều lý do:

• Di truyền: Nếu cha mẹ bị cận, con có nguy cơ cao mắc cận thị do yếu tố gen, đặc biệt là gen APLP2 có liên quan đến trục nhãn cầu dài.
• Thói quen sinh hoạt: Làm việc, đọc sách, dùng điện thoại ở khoảng cách gần trong thời gian dài khiến mắt phải điều tiết liên tục, làm trục nhãn cầu kéo dài.
• Môi trường sống: Ánh sáng yếu, ô nhiễm, khói bụi hoặc thiếu hoạt động ngoài trời đều có thể thúc đẩy cận thị tiến triển.
• Chế độ ăn uống: Ăn quá nhiều thực phẩm nhiều đường, chất béo và thiếu vitamin A, E, omega-3 sẽ khiến thị lực giảm sút nhanh.
• Ít vận động: Thiếu hoạt động thể chất khiến quá trình tuần hoàn máu và oxy lên mắt kém, ảnh hưởng đến khả năng điều tiết.

Ở tuổi trung niên và cao tuổi, những yếu tố trên cộng với quá trình lão hóa khiến việc điều trị cận thị trở nên phức tạp hơn, đồng thời tăng nguy cơ mắc các bệnh mắt khác.

Biến chứng nguy hiểm khi tuổi già

Nếu người bị cận không kiểm soát hoặc điều trị trước 40–50 tuổi, nguy cơ mắc các bệnh lý võng mạc sẽ tăng mạnh. Dưới đây là những biến chứng thường gặp:

1. Bong võng mạc ở người tiểu đường

Cận thị nặng làm võng mạc và trục nhãn cầu bị kéo giãn, trong khi tiểu đường khiến mạch máu mắt yếu, dễ vỡ, dẫn đến bong võng mạc. Theo Viện Mắt Quốc Gia Hoa Kỳ, 4/10 người bị bong võng mạc do tiểu đường có nguy cơ mù vĩnh viễn.

2. Đục thủy tinh thể

Khoảng 50% người trên 65 tuổi có dấu hiệu đục thủy tinh thể, và tỉ lệ này tăng cao hơn ở người cận thị nặng trên 6 điốp. Bệnh khiến thủy tinh thể mờ đục, làm giảm thị lực và có thể dẫn tới mù lòa nếu không được phẫu thuật kịp thời.

3. Glocom (tăng nhãn áp)

Cận thị nặng là yếu tố nguy cơ chính dẫn đến Glocom. Bệnh làm tổn thương thần kinh thị giác, gây thu hẹp dần tầm nhìn và có thể mất thị lực vĩnh viễn nếu không phát hiện sớm.

4. Thoái hóa điểm vàng

Với người cao tuổi bị cận thị, võng mạc dễ bị kéo giãn khiến vùng trung tâm (điểm vàng) tổn thương, gây mờ hoặc méo hình khi nhìn. Bệnh thoái hóa điểm vàng là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến mù lòa ở người trên 60 tuổi.

5. Biến chứng phối hợp khác

Người cận thị cao tuổi thường kèm theo huyết áp, tiểu đường, gan hoặc tim mạch, khiến sức khỏe mắt suy yếu nhanh hơn. Vì vậy, việc khám mắt định kỳ 6 tháng/lần là rất quan trọng.

Cách chăm sóc mắt khỏe mạnh khi bị cận ở tuổi già

Thị lực tốt là chìa khóa cho cuộc sống năng động, tự tin hơn mỗi ngày.

Để bảo vệ thị lực và hạn chế biến chứng do cận thị khi về già, bạn có thể áp dụng các nguyên tắc sau:

• Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C, E, lutein và omega-3 như cà rốt, cá hồi, rau cải xanh, bí đỏ… giúp nuôi dưỡng võng mạc và ngăn thoái hóa.
• Chỉ cần 30 phút đi bộ, yoga hoặc bơi lội mỗi ngày giúp tăng tuần hoàn máu và oxy lên mắt, cải thiện khả năng điều tiết.
• Nhẹ nhàng xoa quanh hốc mắt 10–15 phút mỗi tối để thư giãn cơ mắt, giảm khô mỏi.
• Giảm thời gian sử dụng điện thoại, máy tính; cài đặt chế độ bảo vệ mắt vào buổi tối.
• Kiểm tra thị lực từ 3–6 tháng/lần để phát hiện sớm các dấu hiệu đục thủy tinh thể hay glaucoma.

Giải pháp cho người cận thị lớn tuổi muốn cải thiện thị lực

Ngày nay, phẫu thuật Phakic ICL (Phakic ICL) đang được xem là một trong những giải pháp an toàn và hiệu quả nhất cho người cận nặng hoặc giác mạc mỏng, không phù hợp với LASIK. Theo tài liệu của STAAR Surgical, thấu kính Phakic ICL được làm từ Collamer – vật liệu sinh học tương thích tự nhiên với mắt, không gây khô mắt, có thể lấy ra khi cần, và phục hồi nhanh chỉ sau 1–2 ngày.

Phakic ICL giúp cải thiện thị lực rõ nét ở cả ngày và đêm, giảm nguy cơ biến chứng giác mạc, phù hợp với người từ 21–45 tuổi và cận thị đến -20 điốp. Đây cũng là phương án giúp người trung niên hoặc lớn tuổi có cơ hội lấy lại tầm nhìn rõ ràng mà không ảnh hưởng đến cấu trúc mắt tự nhiên.

Cận thị không thể tự khỏi khi về già, mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được kiểm soát đúng cách. Việc chủ động chăm sóc mắt, khám định kỳ và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp là chìa khóa giúp bạn duy trì thị lực khỏe mạnh, tận hưởng cuộc sống trọn vẹn ở tuổi xế chiều.