Cận một bên mắt ở trẻ có cần đeo kính không?

Cận một bên mắt ở trẻ có cần đeo kính không?

Cận một bên mắt là tình trạng không hiếm gặp, đặc biệt ở trẻ em, học sinh, sinh viên và người làm việc nhiều với máy tính, điện thoại. Tuy nhiên, vì mắt còn lại vẫn nhìn rõ nên nhiều người chủ quan, không cho trẻ đi khám sớm hoặc không đeo kính đúng chỉ định. Điều này có thể dẫn đến nhiều hệ quả lâu dài cho thị lực của trẻ nếu không được can thiệp kịp thời.

Vậy cận một bên mắt có cần đeo kính không, khi nào nên điều trị và điều trị như thế nào để tránh tăng độ nhanh? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.

Cận một bên mắt là gì?

Cận một bên mắt (còn gọi là cận thị không đồng đều hoặc lệch khúc xạ hai mắt) là tình trạng một mắt bị cận thị, trong khi mắt còn lại có độ cận thấp hoặc hoàn toàn bình thường. Sự chênh lệch này khiến hai mắt không phối hợp tốt khi nhìn, làm hệ thần kinh thị giác phải điều chỉnh liên tục để “bù trừ”.

Ban đầu, trẻ mắc cận một bên mắt thường không nhận ra bất thường rõ rệt, vì não có xu hướng ưu tiên hình ảnh từ mắt nhìn tốt hơn. Tuy nhiên, chính sự bù trừ này lại tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Nguyên nhân gây cận một bên mắt ở trẻ

Nguyên nhân gây cận một bên mắt ở trẻ

Có nhiều yếu tố có thể dẫn đến cận một bên mắt, trong đó phổ biến nhất gồm:

• Việc thường xuyên nằm nghiêng sang một bên để đọc sách, xem điện thoại hoặc dùng máy tính khiến một mắt phải làm việc nhiều hơn, mắt còn lại hoạt động ít hơn. Theo thời gian, mắt làm việc quá mức sẽ dễ tăng độ cận nhanh.
• Ánh sáng quá yếu hoặc quá gắt, đặc biệt khi học tập, làm việc gần trong thời gian dài, có thể khiến một mắt phải điều tiết nhiều hơn để nhìn rõ.
• Một số trẻ sinh ra đã có sự khác biệt trong cấu trúc nhãn cầu, độ cong giác mạc hoặc khả năng điều tiết giữa hai mắt, dẫn đến cận lệch từ sớm.
• Chấn thương giác mạc, thể thủy tinh hoặc võng mạc ở một bên mắt có thể làm thay đổi khả năng khúc xạ, gây chênh lệch độ cận.
• Việc đeo kính không đúng số, hoặc chỉ đeo kính khi “thấy mờ quá”, có thể khiến mắt cận phải điều tiết liên tục, làm độ cận tiến triển nhanh hơn.

Dấu hiệu nhận biết cận một bên mắt

Ngoài biểu hiện nhìn mờ ở một mắt, người bị cận một bên mắt có thể gặp:

• Nhìn đôi hoặc hình ảnh không rõ nét khi tập trung nhìn gần
• Dễ mỏi mắt, đau đầu sau khi học tập hoặc làm việc
• Nhức mắt khi tiếp xúc ánh sáng mạnh
• Giảm khả năng tập trung, đặc biệt ở trẻ em
• Thường xuyên nheo một mắt khi nhìn xa

Ở trẻ nhỏ, các dấu hiệu này thường khó nhận biết nếu không được kiểm tra thị lực định kỳ.

Cận một bên mắt có cần đeo kính không?

Trẻ bị cận một bên mắt có cần đeo kính không?

Câu trả lời là: CÓ.
Trong đa số trường hợp, cận một bên mắt cần được đeo kính đúng độ theo chỉ định bác sĩ.

Việc đeo kính không chỉ giúp nhìn rõ hơn mà còn có vai trò quan trọng trong việc:

• Cân bằng thị lực giữa hai mắt
• Giảm gánh nặng điều tiết cho mắt cận
• Hạn chế tình trạng não “bỏ quên” mắt cận, đặc biệt ở trẻ em
• Giảm nguy cơ tăng độ nhanh và biến chứng về sau

Nếu không đeo kính, mắt cận sẽ ngày càng yếu, trong khi mắt còn lại phải làm việc quá mức, dễ dẫn đến mỏi mắt kéo dài và rối loạn phối hợp thị giác hai mắt.

Các phương pháp điều chỉnh cận một bên mắt

Tùy độ tuổi và mức độ cận, bác sĩ có thể chỉ định một trong các phương pháp sau:

Kính gọng đúng độ: Là lựa chọn phổ biến và an toàn nhất, đặc biệt với trẻ em. Kính giúp bù trừ chênh lệch khúc xạ, cải thiện khả năng phối hợp hai mắt.

Kính áp tròng hoặc Ortho-K: Phù hợp với trẻ lớn hoặc thanh thiếu niên gặp nhiều bất tiện khi đeo kính gọng. Ortho-K được đeo ban đêm giúp kiểm soát tiến triển cận thị vào ban ngày.

Can thiệp phẫu thuật khi đủ điều kiện: Khi đã trưởng thành, độ cận ổn định, phẫu thuật khúc xạ có thể giúp giảm đáng kể chênh lệch độ cận giữa hai mắt, cải thiện chất lượng thị giác lâu dài.

Cách phòng ngừa cận một bên mắt tiến triển nặng

Bên cạnh việc đeo kính đúng chỉ định, cần chú ý:

• Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử liên tục
• Tăng thời gian hoạt động ngoài trời mỗi ngày
• Bố trí góc học tập đủ ánh sáng, đúng tư thế
• Áp dụng quy tắc 20–20–20: mỗi 20 phút nhìn gần, nhìn xa 6 m trong ít nhất 20 giây
• Khám mắt định kỳ để theo dõi tiến triển độ cận

Đối với trẻ em, việc theo dõi sớm và can thiệp đúng thời điểm đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ thị lực lâu dài.

Cận một bên mắt không nên xem nhẹ, dù mắt còn lại vẫn nhìn rõ. Việc đeo kính đúng độ và điều chỉnh thói quen sinh hoạt khoa học sẽ giúp hạn chế tăng độ nhanh, bảo vệ thị lực và chất lượng cuộc sống về lâu dài.

Nếu bạn hoặc con em có dấu hiệu nhìn mờ một mắt, mỏi mắt hoặc đau đầu kéo dài, hãy chủ động khám chuyên khoa mắt sớm để được tư vấn phương án phù hợp nhất.