Ánh sáng xanh là thủ phạm tiềm ẩn làm lão hóa mắt sớm

Ánh sáng xanh là gì?

Ánh sáng xanh ban đêm làm mắt nhanh lão hóa

Ánh sáng xanh (Blue Light) là phần ánh sáng nhìn thấy có bước sóng 400–500 nm, mang năng lượng cao hơn các dải ánh sáng khác. Nguồn phát bao gồm: mặt trời, màn hình thiết bị điện tử và đèn LED thế hệ mới. Khác với tia cực tím (UV) chủ yếu bị hấp thụ ở giác mạc và thủy tinh thể, ánh sáng xanh có thể xuyên sâu đến võng mạc – khu vực tinh tế nhất quyết định khả năng nhìn chi tiết và màu sắc.

Tác hại tiềm ẩn của ánh sáng xanh

1) Thúc đẩy lão hóa võng mạc sớm

Ánh sáng xanh tạo ra stress oxy hóa trong võng mạc, khiến tế bào cảm thụ ánh sáng bị tổn thương và thoái hóa dần theo thời gian. Nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy phơi nhiễm ánh sáng xanh cường độ cao kéo dài làm giảm mật độ sắc tố điểm vàng – yếu tố bảo vệ quan trọng của mắt.

Kết quả là thị lực mờ dần, độ nhạy tương phản và khả năng nhận diện màu sắc suy giảm, đồng thời làm tăng nguy cơ mắc thoái hóa điểm vàng tuổi già (AMD) – một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực không hồi phục ở người cao tuổi.

2) Rối loạn nhịp sinh học và chất lượng giấc ngủ

Ánh sáng xanh ban đêm gây rối loạn giấc ngủ

Ánh sáng xanh buổi tối tác động trực tiếp đến quá trình tiết melatonin – hormone giúp cơ thể chìm vào giấc ngủ. Khi melatonin bị ức chế, người dùng điện thoại hoặc máy tính trước khi ngủ thường khó vào giấc, ngủ không sâu, dẫn đến tình trạng mệt mỏi vào sáng hôm sau.

Về lâu dài, sự kết hợp giữa thiếu ngủ và ánh sáng xanh còn thúc đẩy quá trình lão hóa sớm ở võng mạc, khiến đôi mắt dễ nhạy cảm, mỏi và giảm sức bền.

3) Khô mắt và mỏi mắt số

Tiếp xúc lâu với màn hình khiến mắt phải điều tiết liên tục, đồng thời làm giảm tần suất chớp mắt tự nhiên, gây bốc hơi nước mắt nhanh hơn. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến hội chứng thị giác màn hình (Digital Eye Strain) với biểu hiện: khô rát, đau mắt châm chích, nhức mỏi mắt, thậm chí nhìn mờ thoáng qua.

Tình trạng này đặc biệt phổ biến ở nhân viên văn phòng, học sinh và sinh viên thường xuyên học tập trực tuyến. Nếu kéo dài, khô mắt mạn tính còn làm giảm khả năng tập trung và chất lượng học tập, công việc.

4) Nguy cơ bệnh lý võng mạc

Một số nghiên cứu cho thấy ánh sáng xanh liên quan đến sự hình thành gốc tự do trong võng mạc, từ đó làm tăng nguy cơ bệnh võng mạc đái tháo đường hoặc tổn thương thị lực lâu dài.

5) Tác động đến sự khởi phát và tiến triển tật khúc xạ

Việc trẻ em thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, máy tính bảng hay tivi có thể làm tăng nguy cơ suy giảm thị lực. Khi thời gian sử dụng thiết bị điện tử kéo dài, mắt phải điều tiết liên tục, từ đó không chỉ gây mỏi mắt mà còn góp phần thúc đẩy sự xuất hiện và tiến triển nhanh hơn của tình trạng cận thị.

Ai dễ bị ảnh hưởng nhất?

Ngồi trước màn hình lâu gây mỏi khô mắt

• Trẻ em & học sinh: võng mạc còn non, hấp thụ ánh sáng mạnh hơn.
• Người làm việc văn phòng: tiếp xúc 6–10 giờ/ngày với màn hình.
• Người lớn tuổi: giảm tự nhiên của thủy tinh thể và võng mạc.
• Người cận, loạn thị: mắt điều tiết nhiều, dễ mỏi và tổn thương.

Bảng so sánh tác động: Ánh sáng xanh vs. Tia UV

Cách bảo vệ mắt trước ánh sáng xanh

• Giảm thời gian sử dụng thiết bị: áp dụng quy tắc 20-20-20 (mỗi 20 phút nhìn xa 20 feet trong 20 giây).
• Sử dụng kính chống ánh sáng xanh: đặc biệt khi làm việc máy tính liên tục.
• Điều chỉnh ánh sáng môi trường: tránh dùng điện thoại trong bóng tối.
• Bổ sung dinh dưỡng cho mắt: lutein, zeaxanthin, omega-3 giúp tăng cường võng mạc.
• Khám mắt định kỳ: để phát hiện sớm thoái hóa điểm vàng hoặc rối loạn thị lực.

Giải pháp & điều trị hiện đại tại TD Eye

Khi thị lực suy giảm do cận/loạn và triệu chứng do ánh sáng xanh kéo dài, các giải pháp khúc xạ cá thể hóa tại TD Eye giúp tối ưu chất lượng nhìn cả ngày lẫn đêm:

• Phakic ICL (Implantable Collamer Lens): thấu kính Collamer tương thích sinh học đặt sau mống mắt, hỗ trợ thị lực sắc nét mà không gây tổn thương giác mạc. Phù hợp người giác mạc mỏng, khô mắt, hoặc làm việc màn hình nhiều. Thiết kế hiện đại cho phép có thể lấy ra nếu có chỉ định chuyên môn trong tương lai.
• Chăm sóc dự phòng: phác đồ nhỏ mắt bôi trơn, hướng dẫn vệ sinh bờ mi, tái khám đánh giá võng mạc và điểm vàng định kỳ